Na je pensioen heb je ineens tijd voor dingen die er jarenlang bij inschoten. Voor veel mensen is dat de tuin. Zaaien, planten, oogsten en gewoon buiten bezig zijn geeft structuur aan de dag en voelt goed. Toch merk je misschien dat bukken, knielen en sjouwen niet meer zo vanzelf gaan als vroeger. Een stijve rug na een middag wieden is geen reden om te stoppen, maar wel een signaal om het slimmer aan te pakken.
Met een paar aanpassingen in je tuin en je gereedschap kun je nog jarenlang plezier hebben van je groene hobby. Hieronder lees je hoe je tuinieren lichamelijk volhoudt, zonder dat het een opgave wordt.
Verhoogde bakken sparen je rug
Een verhoogde plantenbak is misschien wel de beste investering voor wie op latere leeftijd gaat tuinieren. Doordat de grond op heuphoogte of zelfs hoger ligt, hoef je nauwelijks te bukken. Je kunt staand werken, of zittend op een kruk naast de bak. Dat scheelt enorm voor je onderrug en je knieën.
Kies een hoogte die bij jou past: voor staand werken is ongeveer 70 tot 90 centimeter prettig, voor zittend werken iets lager. Let ook op de breedte. Als je vanaf één kant werkt, is zo’n 60 centimeter genoeg, zodat je zonder rekken het midden bereikt. Kun je er van twee kanten bij, dan mag de bak breder zijn. Laat rondom voldoende ruimte over voor een rollator of tuinstoel.
Gereedschap dat het werk lichter maakt
Niet al het gereedschap is gemaakt voor handen die wat minder kracht hebben of gewrichten die snel pijn doen. Gelukkig is er steeds meer ergonomisch tuingereedschap te vinden. Kijk bij het kiezen vooral naar gewicht, grip en lengte.
Wil je meer weten over gereedschap, tuininrichting en praktische tuinvragen, dan vind je op Tuin FAQs uitgebreide informatie die je kan helpen bij het maken van een keuze.
- Gereedschap met dikke, zachte handvatten die minder knijpkracht vragen
- Lichtgewicht schoffels en harken met een lange steel, zodat je rechtop blijft staan
- Snoeischaren met een ratelmechanisme die in kleine stapjes knippen
- Een grijper om onkruid of afval op te rapen zonder te bukken
- Een knielkussen of kniebankje met handgrepen om makkelijk op te staan
Werk in korte blokken
Een veelgemaakte fout is te lang achter elkaar doorgaan omdat het zo lekker gaat. De volgende dag voel je het dan in je schouders of rug. Werk liever in blokken van twintig tot dertig minuten en neem daarna even pauze. Drink water, ga zitten en kijk wat je al gedaan hebt.
Wissel ook af tussen soorten werk. Na een tijdje snoeien kun je iets doen waarbij je andere spieren gebruikt, zoals water geven of zaaien. Zo voorkom je dat steeds dezelfde gewrichten belast worden. Een korte warming-up met wat rek- en strekoefeningen voordat je begint, helpt ook.
Maak je tuin onderhoudsvriendelijk
Hoe minder zwaar onderhoud je tuin vraagt, hoe langer je het volhoudt. Bodembedekkers en een laag mulch of houtsnippers houden onkruid tegen en zorgen dat de grond minder snel uitdroogt. Vaste planten hoeven niet elk jaar opnieuw geplant te worden, en struiken die weinig snoei nodig hebben besparen je veel werk.
Denk ook aan water geven. Gieters zijn zwaar, dus een tuinslang met een lichte sproeikop of een eenvoudig druppelsysteem in je verhoogde bakken maakt het een stuk makkelijker. Een regenton dicht bij je bakken scheelt bovendien loopwerk.
Veiligheid en comfort
Zorg voor stevige paden zonder losse tegels of opstaande randen, zodat je niet struikelt. Goede tuinhandschoenen beschermen je huid, die op latere leeftijd vaak kwetsbaarder is. Draag schoenen met grip en vergeet bij zonnig weer een hoed en zonnebrand niet.
Ga je zware dingen verplaatsen, zoals zakken potgrond, gebruik dan een kruiwagen of steekwagentje. Koop eventueel kleinere verpakkingen, of vraag iemand om te helpen. Er is niets mis mee om het zware werk uit te besteden en zelf de leuke klusjes te doen.
Plezier boven perfectie
Tuinieren na je pensioen draait niet om een perfecte tuin, maar om bezig zijn, frisse lucht en de voldoening van iets zien groeien. Begin klein met één of twee verhoogde bakken met kruiden, sla of aardbeien, en breid uit als je merkt dat het bevalt. Luister naar je lichaam, pas je tuin aan waar nodig en geniet van elke tomaat, bloem of bos peterselie die je zelf hebt gekweekt. Zo blijft je tuin een plek waar je graag naartoe gaat, seizoen na seizoen.